TÌM HIỂU ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY TẠI XÃ THÀNH CÔNG, THÀNH PHỐ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong những năm gần đây, du lịch homestay tại Việt Nam phát triển khá mạnh mẽ, thật sự thu hút đông đảo lượng khách quốc tế đến với Việt Nam, chính điều này đã góp phần nâng cao mức sống của người dân bản địa và mang lại lợi ích kinh tế khá cao cho ngành du lịch của đất nước [1]. Loại hình du lịch này tập trung phát triển nhiều ở vùng Tây Bắc, Đông Bắc và đồng bằng sông Cửu Long ở nước ta. Trong đó, Hà Giang chính là tỉnh có sự phát triển homestay lớn nhất cả nước vượt qua các vị trí du lịch lớn như Sapa, Đà Nẵng, Đà Lạt…Đón đầu xu thế và tận dụng lợi thế của địa phương nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn đầu tư phát triển dịch vụ homestay thu hút đông đảo du khách tới thăm quan trải nghiệm.

Nằm ở vị trí cửa ngõ của tỉnh, giáp với Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh và Vĩnh Phúc thành phố Phổ Yên đã trở thành điểm nghỉ dưỡng yêu thích của nhiều đoàn khách trong và ngoài tỉnh. Khu du lịch sinh thái phía Đông Tam Đảo gắn với các điểm du lịch sinh thái như: Hồ Suối Lạnh, hồ Nước Hai là điểm đến của du khách với sinh thái trong lành và là vùng trồng cây lâu năm. Bên cạnh đó là phát triển các loại hình du lịch như: du lịch văn hóa, du lịch xanh, du lịch theo nhóm, tập trung kết nối với chuỗi du lịch liên tỉnh, hướng tới khai thác dịch vụ nghỉ dưỡng cuối tuần và các đợt nghỉ ngắn ngày đang là xu thế trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ[3].

Đây chính là những yếu tố để phát triển du lịch homestay nói riêng và du lịch nói chung, tạo sự thu hút du khách trong lẫn ngoài nước. Thế nhưng, các thế mạnh này chỉ tồn tại dưới dạng tiềm năng, chưa có chiến lược, quy hoạch bài bản và cụ thể dẫn đến chưa thu hút, hấp dẫn du khách đến tham quan cũng như lưu trú, chưa tạo được thu nhập cho người dân nói riêng và kinh tế địa phương nói chung nhờ vào du lịch [2]. Chính vì vậy, nghiên cứu nhằm đánh giá tiềm năng du lịch homestay ở xã Thành Công, thành phố Phổ Yên; từ đó đưa ra một số định hướng về mô hình homestay và giải pháp phát triển du lịch homestay tại địa bàn nghiên cứu một cách hiệu quả, một mặt góp phần thỏa mãn nhu cầu du lịch của du khách, một mặt cải thiện cuộc sống người dân địa phương cũng như phát triển du lịch thành phố Phổ Yên theo hướng bền vững.

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp

Dữ liệu thứ cấp là thu thập các nguồn thông tin, tài liệu sẵn có từ các sở, ban ngành liên quan như: tài liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, Tổng cục thống kê, các giáo trình, các đề tài nghiên cứu trước, từ cộng đồng địa phương, từ các tổ chức kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh và thành phố, các bài viết trên sách báo, tạp chí, internet… về các vấn đề liên quan đến du lịch homestay. Từ những dữ liệu thu thập được, tác giả tiến hành phân tích, đánh giá và tổng hợp nhằm phục vụ vấn đề nghiên cứu.

2.2. Phương pháp thu thập tài liệu sơ cấp

Dữ liệu sơ cấp được thu thập bằng bảng hỏi. Do ở đây loại hình du lịch homestay chưa hình thành nên đối tượng khảo sát là các hộ dân địa phương. Bên cạnh đó, nghiên cứu còn phỏng vấn du khách nhằm khảo sát nhu cầu du lịch homestay cũng như các yếu tố cần có để xây dựng homestay một cách hiệu quả và hấp dẫn.

2.3. Phương pháp khảo sát thực địa

Trong quá trình nghiên cứu, nhiều lần khảo sát thực địa được thực hiện tại xã Thành Công. Qua đó, nghiên cứu đánh giá được tiềm năng, thực trạng phát triển du lịch homestay tại xã Thành Công; từ đó đề xuất các định hướng, giải pháp được hợp lý và thiết thực hơn.

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1. Tiềm năng phát triển du lịch homestay ở xã Thành Công, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

3.1.1. Khái quát về xã Thành Công, thành phố Phổ Yên

* Vị trí địa lý:  Xã Thành Công nằm ở phía Tây Nam thành phố Phổ Yên, có vị trí địa lý: Phía Đông giáp xã Vạn Phái; Phía Tây giáp tỉnh Vĩnh Phúc; Phía Bắc giáp xã Minh Đức và xã Phúc Thuận; Phía Nam giáp thành phố Hà Nội và giáp tỉnh Vĩnh Phúc.Với vị trí địa lý thuận lợi và có nhiều khu công nghiệp đóng trên địa bàn, Phổ Yên là trung tâm tiếp nhận, chuyển giao và lan toả công nghệ hiện đại, là đầu mối giao thông có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng phía Nam tỉnh Thái Nguyên và là cửa ngõ giao thương kinh tế, văn hóa của tỉnh với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng.

* Sông ngòi thủy văn

Hồ Suối Lạnh nằm trên địa bàn xã Thành Công, một hồ nước có cảnh quan thiên nhiên đẹp thu hút được nhiều khách du lịch tự do đến tắm, vãn cảnh, câu cá… Ngoài ra còn đảm bảo nước tưới tiêu phục vụ sản xuất cho các xã Thành Công, Vạn Phái..

* Điều kiện thời tiết khí hậu

Khí hậu tại xã Thành Công là chịu sự ảnh hưởng bởi khí hậu vùng miền núi phía Bắc, mang tính chất nhiệt đới gió mùa, hàng năm chia làm 2 mùa nóng, lạnh rõ rệt. Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10, mưa nhiều; mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, mưa ít.

* Điều kiện kinh tế - xã hội

Trong những năm qua, kinh tế thành phố luôn tăng trưởng ở mức cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ; thu hút đầu tư đạt kết quả tốt. Hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư ngày càng đồng bộ, nhiều công trình, dự án trọng điểm được xây dựng và đưa vào hoạt động; bộ mặt đô thị ngày càng đổi mới, văn minh, hiện đại, hài hòa với cảnh quan thiên nhiên, thân thiện với môi trường. Các lĩnh vực văn hóa - xã hội được quan tâm phát triển toàn diện, thu nhập, an sinh, phúc lợi xã hội, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng cao. An ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm.

Chủ động khai thác, phát huy những tiềm năng, lợi thế về điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương; tập trung phát triển những ngành, hàng sản xuất, dịch vụ mà thành phố có tiềm năng và lợi thế, có hàm lượng công nghệ cao; ưu tiên phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng công nghệ thông tin, đầu tư, nâng cấp, hoàn thiện hạ tầng đô thị, bảo đảm quy hoạch kiến trúc khang trang đồng bộ, hiện đại và thông minh; triển khai mạnh mẽ Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về Chương trình chuyển đổi số tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021-2025 định hướng đến năm 2030. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chủ động tháo gỡ khó khăn, xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, bình đẳng, thông thoáng, minh bạch, thân thiện cho doanh nghiệp, người dân đầu tư phát triển công nghiệp - thương mại và dịch vụ; từng bước cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh, xứng tầm là cực kinh tế trọng điểm phía Nam của tỉnh Thái Nguyên.

3.1.2. Tiềm năng phát triển du lịch homestay ở xã Thành Công

Du lịch homestay là hoạt động du lịch mà du khách sẽ lưu trú tại nhà của người dân địa phương nơi tham quan và cùng sinh hoạt với các thành viên trong gia đình đó; loại hình lưu trú du lịch homestay sẽ giúp cho du khách khám phá, trải nghiệm và tìm hiểu về văn hóa và phong tục tập quán bản địa khác với cuộc sống hàng ngày của mình. Do đó, khi phát triển loại hình du lịch homestay, ngoài việc chú trọng đến địa điểm nhà của người dân để làm nơi lưu trú còn phải quan tâm khai thác các nguồn tài nguyên du lịch để phục vụ nhu cầu trải nghiệm và tìm hiểu văn hóa địa phương.

Nằm dưới chân núi Hàm Lợn của dãy Tam Đảo, hồ Suối Lạnh thuộc xã Thành Công, thành phố Phổ Yên, tiếp giáp với huyện Sóc Sơn  có diện tích 48,8 ha, với lợi thế để phát triển du lịch. Hồ nước nằm ở một vị trí cực đắc địa, xung quanh có rừng cây, có núi đồi tạo nên một khung cảnh sơn thủy hữu tình, rất thích hợp cho các hoạt động nghỉ ngơi, khám phá thiên nhiên. Cũng như nhiều hồ nước đẹp khác, hồ Suối lạnh được nhiều người yêu thích vì không khí nơi đây cực kỳ mát lành, nước trong hồ cũng sạch và trong mát rượi. Đặc biệt, bên hồ có suối nước trong, có đồi, có núi, có rừng cây tạo cảnh quan non xanh nước biếc thu hút khách gần xa.Với tiềm năng của mình, nơi đây nằm trong khu vực xây dựng dự án tổ hợp dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng, du lịch văn hóa, vui chơi giải trí, khu thể thao sân golf cao cấp gắn với điều kiện địa hình tự nhiên khu vực hồ Suối Lạnh.

Hiện nay, Tập đoàn T&T đã và đang thực hiện lập quy hoạch tổng thể tỷ lệ 1/2.000 Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, thể thao, đô thị sinh thái Đông Tam Đảo và tuyến đường kết nối với đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên. Dự án có quy mô trên 5.600ha, với nhiều phân khu chức năng như: Khu vui chơi giải trí, khu du lịch tâm linh, khu làng sinh thái, khu biệt thự nghỉ dưỡng… Cụ thể, về điều chỉnh Quy hoạch phân khu: Khu vực nghiên cứu nằm phía Tây của thành phố Phổ Yên, được xác định là khu vực cửa ngõ nối với tỉnh Vĩnh Phúc. Dựa vào địa hình tự nhiên và ưu thế phát triển của khu vực dự kiến phân vùng quy hoạch phát triển thành 4 vùng gồm: Vùng 1 - vùng phát triển đô thị sinh thái; vùng 2 - vùng cảnh quan cây xanh mặt nước hồ Suối Lạnh; vùng 3 - vùng cảnh đồi núi tự nhiên; vùng 4 - vùng phát triển du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và thể dục thể thao cao cấp.

Thành phố Phổ Yên còn là mảnh đất có nhiều di tích lịch sử văn hóa gắn với các lễ hội truyền thống, thuận lợi để phát triển du lịch tâm linh. Điển hình như khu di tích Lý Nam Đế (gồm đền Mục, chùa Hương Ấp và chùa Mãn Tăng), tại xã Tiên Phong. Thành phố đã thực hiện công bố Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lý Nam Đế, với diện tích trên 54ha. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, việc phát triển du lịch tâm linh tại khu di tích Lý Nam Đế sẽ tạo động lực thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển mạnh mẽ. Bởi, theo quy hoạch chung của thành phố, đền Mục nằm trong khu đô thị dịch vụ công nghiệp phía Bắc nút giao Yên Bình, chùa Hương Ấp và chùa Mãn Tăng nằm trong khu nông nghiệp công nghệ cao. Cùng với đó, khu di tích còn kết nối thuận lợi với một số di tích lịch sử cấp tỉnh tại xã Tiên Phong như: Đình Thù Lâm, đình Giã Thù, chùa Di và các điểm tham quan khác như: Hồ Núi Cốc, Khu di tích cách mạng ATK (Định Hóa), hồ Đại Lải (Vĩnh Phúc)... Đây là những điều kiện thuận lợi để địa phương thu hút phát triển công nghiệp cũng như dịch vụ du lịch.

Ngoài những yếu tố thuận lợi về cảnh quan sinh thái, các công trình văn hóa, lịch sử, hiện nay, thành phố Phổ Yên còn thu hút nhiều chuyên gia nước ngoài, công nhân, người lao động đến làm việc, sinh sống. Đây cũng là một trong những thế mạnh để địa phương phát triển các loại hình du lịch như: Du lịch nghỉ dưỡng, du lịch tham quan, du lịch văn hóa, du lịch xanh, du lịch theo nhóm... Từ những thế mạnh này, thời gian qua, thành phố đã tập trung kết nối với chuỗi du lịch liên tỉnh, hướng tới khai thác dịch vụ nghỉ dưỡng cuối tuần và các đợt nghỉ ngắn ngày phục vụ thị trường du lịch.

3.2. Đánh giá của du khách và người dân về du lịch homestay ở xã Thành Công

3.2.1. Mức độ thu hút của du lịch Hồ Suối Lạnh và hành vi của du khách

Theo kết quả điều tra phỏng vấn, có 24/30 (chiếm 80%) du khách đến trải nghiệm tại Hồ Suối Lạnh lần đầu tiên. Trong nghiên cứu này, đối với lý do thu hút du khách khi đến với điểm du lịch Hồ Suối Lạnh, 36,67% du khách được phỏng vấn cho rằng Hồ Suối Lạnh là nơi phù hợp để học tập và nghiên cứu, 30% du khách chọn điểm du lịch Hồ Suối Lạnh là nơi phù hợp để tham quan, 30% là nơi nghỉ dưỡng và tổ chức sự kiện và 3,33% du khách chọn vì mục đích khác. Điều này cho thấy, du khách đến với điểm du lịch Hồ Suối Lạnh chủ yếu là do tài nguyên du lịch tự nhiên còn khá nguyên vẹn với các hệ sinh thái chưa bị xâm phạm, không khí trong lành mát mẻ và mức độ đô thị hóa thấp.

Hình 1. Tổng hợp đánh giá về sự thu hút tại điểm du lịch Hồ Suối Lạnh

Ghi chú: (a)Nguồn thông tin về điểm du lịch hồ Suối Lạnh; (b) Số lần du khách đến điểm du lịch hồ Suối Lạnh; (c) Đoàn du khách đến; (d) Thời gian lưu trú của du khách tại điểm du lịch hồ Suối Lạnh; (e) Lý do du khách đến điểm du lịch hồ Suối Lạnh

3.2.2. Đánh giá khả năng phát triển du lịch homestay

Với lợi thế vị trí địa lý nằm dưới chân núi Hàm Lợn, thuộc dãy núi của Tam Đảo, xã Thành Công có vị trí thích hợp để kết nối các tuyến du lịch trong và ngoài tỉnh như khu du lịch Tam Đảo,  Hồ Đại Lải – tỉnh Vĩnh Phúc và Hồ Núi Cốc – tỉnh Thái Nguyên. Ngoài những yếu tố thuận lợi về cảnh quan sinh thái, các công trình văn hóa, lịch sử, hiện nay, thành phố Phổ Yên còn thu hút nhiều chuyên gia nước ngoài, công nhân, người lao động đến làm việc, sinh sống [6]... Từ những thế mạnh này, thời gian qua Phổ Yên đã tập trung kết nối với chuỗi du lịch liên tỉnh, hướng tới khai thác dịch vụ nghỉ dưỡng cuối tuần và các đợt nghỉ ngắn ngày phục vụ thị trường du lịch.

Bảng 1. Các dịch vụ cung cấp cho du khách

(Nguồn: Tổng hợp từ phiếu điều tra)

Qua điều tra khảo sát sơ bộ các hộ dân hiện tại trên địa bàn chưa có hộ gia đình nào kinh doanh mô hình du lịch homestay, bên cạnh đó theo khảo sát thực tiễn cho thấy việc phát triển homestay tại địa bàn xã Thành Công là rất hợp lý có đầy đủ các yếu tố thuận lợi để phát triển. Địa điểm nổi bật nhất là Hồ Suối Lạnh dự kiến sẽ phát triển homestay, nơi đây có suối nước trong, có đồi, có núi, có rừng cây tạo nên cảnh quan nong xanh nước biếc… du khách và người dân có thể thăm quan, khám phá vẻ đẹp của điểm du lịch này. Với những tiềm năng lớn như vậy, việc phát triển homestay sẽ phù hợp, làm hài lòng khách du lịch khi đến nơi đây.

3.2.3. Nhu cầu về du lịch homestay

Khảo sát nhu cầu là điều rất cần thiết đối với ngành kinh tế nói chung và ngành du lịch nói riêng, bởi xác định được nhu cầu của khách hàng ta sẽ biết được họ cần gì và mong muốn gì để đầu tư và phát triển sản phẩm phù hợp. Nhu cầu của từng loại hình du lịch cũng như từng loại khách là có sự khác biệt; nhìn chung đối với du lịch homestay, du khách quan tâm hầu hết các yếu tố liên quan đến du lịch homestay như thái độ phục vụ thân thiện và vui vẻ của người dân; sự thân thiện của cộng đồng địa phương; sự phong phú và thu hút của nguồn tài nguyên thiên nhiên, không gian homestay.

Bảng 2. Khả năng tham gia phát triển du lịch homestay của các chủ hộ

Kết quả khảo sát cho thấy phần lớn các hộ kinh doanh du lịch homestay chỉ tham gia cung ứng dịch vụ ăn uống 70% và lưu trú 100% là chủ yếu. Đối với dịch vụ ăn uống hộ gia đình thương chọn cung ứng những món ăn đặc sản và các món ăn truyền thống. Bên cạnh đó các hộ gia đình còn có khả năng mở rộng thêm các dịch vụ như: Bán hàng (chiếm 30%); Sản xuất hàng thủ công truyền thống (chiếm 20%).

Một số hộ cho rằng, khi cung ứng dịch vụ du lịch homestay sẽ nhận được nhiều sự hỗ trợ từ phía chính quyền địa phương (50%) và được tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn về nghiệp vụ du lịch (20%)(Bảng 3).

Bảng 3. Lợi ích khi tham gia dịch vụ du lịch homestay

( Nguồn: tổng hợp số liệu điều tra)

3.2.4. Mối lo ngại về du lịch homestay

Bảng 4. Mỗi lo ngại khi khách du lịch lựa chọn loại hình du lịch homestay

Từ số liệu trên cho thấy mối lo ngại của du lịch đối với các hộ dân kinh doanh homestay là hiện tượng tăng giá bất chợt hoặc chất lượng dịch vụ không tương xứng với mức giá đưa ra 53,3%. Phải cần thiết xây dựng trang web, ấn phẩm du lịch để quảng bá hình ảnh, cập nhật thông tin mới nhất bảng giá dịch vụ. Tại các hộ kinh doanh để khách du lịch có thể nắm bắt được tình hình tại điểm du lịch họ muốn đến tạo tâm lí vững vàng về giá và chất lượng dịch vụ trước khi khách tiếp cận sản phẩm du lịch homestay. Mỗi lo ngại tiếp theo là điều kiện sống không như mong muốn 33,3%. Trong trường hợp đã chọn loại hình du lịch homestay tức là khách lựa chọn điều kiện sống tối thiểu, chỉ đủ để đáp ứng nhu cầu hàng ngày.

3.3. Định hướng mô hình du lịch homestay ở xã Thành Công

3.3.1.  Vệ sinh và chăm sóc cảnh quan, môi trường

Công việc duy trì diện mạo, tạo ấn tượng đầu tiên rất quan trọng, vệ sinh tốt cũng giúp ngăn ngừa các côn trùng, vi khuẩn, dị ứng đối với du khách. Nếu khách du lịch đến và nhận thấy homestay sạch sẽ, thoải mái, chắc chắn sẽ tạo nên lòng trung thành và khả năng quay lại của du khách, nhất là quảng bá truyền miệng đến bạn bè và người thân của họ, đây được xem là hình thức quảng bá hiệu quả nhất. Ngoài ra, khuôn viên xung quanh homestay cũng cần giữ cho đường đi, lối đi và hệ thống thoát nước sạch sẽ, không có lá cây và nước đọng, giữ cho khu vườn gọn gàng, phát hoang những bụi cỏ và taoj cảnh quan xung quanh nhà.

3.3.2. Cơ sở vật chất và kỹ thuật phục vụ lưu trú

Những hộ dân khác muốn kinh doanh du lịch homestay trong thời gian tới cần đáp ứng đầy đủ các cơ sở vật chất và kỹ thuật như đáp ứng đầy đủ về: sân vườn ở bên ngoài, bên trong có các khu phục vụ nhu cầu cơ bản của du khách bao gồm: phòng khách, khu phòng ngủ, khu bếp, nhà vệ sinh và phòng tắm. Tuy nhiên, việc trang trí trong khuôn viên nhà cần phải được chú trọng- cần trang trí một số tranh ảnh, các vật dụng đồng quê hay gắn liền với văn hóa địa phương, giúp du khách cảm thấy gần gũi và hòa mình nét văn hóa của bản địa. Lưu ý: các vật dụng trang trí không mang yếu tố hiện đại hoặc chạy theo xu hướng của các khách sạn ở đô thị.

3.3.3. Cơ sở vật chất phục vụ ăn uống

Cùng với hệ thống cơ sở vật chất - kỹ thuật lưu trú, cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ ăn uống là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ hệ thống cơ sở vật chất du lịch. Cơ sở vật chất kỹ thuật của bộ phận này bao gồm các yếu tố đảm bảo điều kiện tiện nghi cho hoạt động ăn uống của du khách với chức năng nổi bật là cơ sở vật chất kỹ thuật của khu chế biến và bảo quản thức ăn (bếp) và cơ sở vật chất kỹ thuật của khu vực phục vụ ăn (phòng ăn). Đối với khu vực ăn có thể bày trí một chiếc chiếu và ngồi dùng bữa trên chiếc chiếu đó, điều này tạo không khí thân quen của chốn đồng quê và tạo sự gần gũi trong bữa ăn giữa chủ nhà với du khách. Sử dụng các vật dụng dùng trong bữa ăn gắn liền với đời sống sinh hoạt và thường ngày để tạo sự bình dị và dân dã.

3.4. Giải pháp phát triển du lịch homestay ở xã Thành Công, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

Để phát triển du lịch homestay ở xã Thành Công, Thành phố Phổ Yên đạt chất lượng và hiệu quả, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp được đề xuất như sau [4, 5]:

3.4.1. Khuyến khích và hỗ trợ người dân tham gia làm du lịch homestay

Du khách đánh giá rằng, kiến thức và nghiệp vụ của người tham gia cung ứng trong du lịch homestay đòi hỏi là cần thiết và phải chuyên nghiệp. Tuy nhiên, kiến thức và chuyên môn nghiệp vụ về du lịch nói chung, du lịch homestay nói riêng là khó khăn lớn nhất của các hộ dân ở Thành Công, và đây cũng là trở ngại lớn đối với các hộ dân muốn tham gia vào du lịch. Vì thế, cơ quan chức năng cần tổ chức các buổi tập huấn về kỹ năng, nghiệp vụ và quy trình phục vụ khách khi lưu trú tại homestay, các lưu ý đối với khách nước ngoài khi lưu trú,… cho các hộ kinh doanh. Cần có những lớp tập huấn và dạy một số câu nói giao tiếp cơ bản bằng tiếng nước ngoài như: tiếng Hàn, tiếng Trung và tiếng Anh cho các thành viên tham gia cung ứng dịch vụ homestay mà chủ yếu là các thành viên trẻ trong hộ gia đình.

Thường xuyên mở các buổi chia sẻ kinh nghiệm về homestay giữa các hộ dân với nhau, giữa công ty lữ hành với người dân và các hộ kinh doanh homestay ở địa phương khác để mở rộng tâm lý, nhu cầu của du khách từ đó có sự điều chỉnh sản phẩm cung ứng cho thích hợp và đạt hiệu quả. Nguồn vốn đầu tư cho hoạt động du lịch là khó khăn lớn thứ hai của người dân, do đó chính quyền địa phương cần khuyến khích sự tham gia của người dân vào hoạt động du lịch, nhất là đối với hoạt động du lịch homestay hoặc cung cấp các dịch vụ bổ sung phục vụ cho loại hình này thông qua việc khuyến khích bằng việc hỗ trợ vốn và vay vốn đối với các hộ dân tham gia.

3.4.2. Nâng cao nhận thức của người dân về du lịch homestay

Nhân thức của người dân ở Thành Công về du lịch homestay chưa cao, do đó cần tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân về du lịch homestay và lợi ích của nó mang lại như nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống, tạo thêm việc làm,… thông qua các buổi chia sẻ, tập tuấn về du lịch homestay do các cơ quan du lịch và các nhóm nghiên cứu chủ chốt. Đồng thời, cần tuyên truyền cho cả người dân tham gia lẫn không tham gia du lịch homestay về sự thân thiện và hiếu khách đối với khách du lịch, thái độ phục vụ của người dân kinh doanh, vì đây là những mong đợi và điều kiện cần có của hoạt động du lịch.

3.4.3. Đầu tư cơ sở hạ tầng

Sự hoàn thiện cơ sở hạ tầng là một trong những điều kiện phát triển du lịch homestay thông qua đánh giá của du khách cũng như đây là yếu tố cần được cải thiện hàng đầu khi khảo sát ý kiến của người dân địa phương. Do đó, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cần có chính sách đầu tư về: Bảng chỉ dẫn du lịch vào xã cũng như bảng chỉ dẫn các homestay; độ rộng của các tuyến đường phải đảm bảo cho khách di chuyển an toàn cũng như chất lượng mặt đường phải bằng phẳng, tránh gồ ghề và trơn trượt vào mùa mưa. Các vấn đề về điện và nước cũng phải được cung cấp đầy đủ hơn để phục vụ cho nhu cầu của du khách, nhất là nước ngọt với tiêu chí đảm bảo vệ sinh và đèn chiếu sáng ở các lối đi.

3.4.4.  Quy hoạch không gian xây dựng du lịch homestay hợp lý

Không gian homestay thích hợp, an toàn và vệ sinh đảm bảo là những điều cần thiết phải có ở cơ sở kinh doanh du lịch homestay. Khi phát triển du lịch homestay ở địa phương cần giữ nguyên bản sắc vùng thôn quê, tránh chạy theo các xu hướng phát triển du lịch hiện đại mà phá hủy các cảnh quan thiên nhiên, phá hủy môi trường, cây cối,… mà thay vào đó là tôn tạo, trồng thêm cây xanh để tạo bầu không khí trong lành, bình yên chốn thôn quê. Để đảm bảo vệ sinh và an toàn đến sức khỏe của du khách, thì vấn đề chuồng trại nuôi gia súc, gia cầm cần phải tách biệt với khu nhà ở và nơi lưu trú của khách để tránh gây ô nhiễm môi trường. Vấn đề nhà ở của các hộ dân cũng không cần xây mới và hiện đại mà nên giữ nguyên hiện trạng kiến trúc của ngôi nhà, cần tu sửa một số kiến trúc hư tổn để phục vụ khách tốt hơn. Chính quyền địa phương và các ban ngành lĩnh vực du lịch cũng cần hướng dẫn người dân xây dựng không gian homestay hợp lý, tránh làm tự phát và không bài bản.

3.4.5. Thay đổi cơ chế chính sách phát triển du lịch

Năng lực tổ chức du lịch homestay của người dân còn chưa cao và được người dân đánh giá rằng đây là khó khăn không nhỏ mà họ gặp phải trong việc phát triển du lịch homestay tại xã Thành Công. Do đó, để tránh sự liên kết trong tổ chức du lịch homestay tại xã Thành Công, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên mờ nhạt và kém hiệu quả, thì cần sự quan tâm và phối hợp đồng bộ từ các phía như: (i) cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương; (ii) công ty du lịch lữ hành và (iii) hộ dân kinh doanh homestay. Trong đó, cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương đóng vai trò là trung gian, giúp đỡ và đưa ra các cơ chế chính sách phù hợp. Các cơ quan ban ngành du lịch và chính quyền địa phương cần hướng dẫn người dân các thủ tục khi tham gia kinh doanh loại hình du lịch homestay; cần có những chính sách hỗ trợ như về thông tin, thị trường khách, hỗ trợ phối hợp với công ty du lịch trong việc đưa khách đến tham quan và lưu trú,… cần hỗ trợ người dân tập huấn và đào tạo về kinh doanh và phục vụ du khách đối với du lịch homestay; các cơ quan địa phương cũng cần theo dõi người dân, tránh xảy ra tình trạng hoạt động tự phát mà phải có sự hỗ trợ và hướng dẫn người dân hoạt động; tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các hộ cung ứng dịch vụ với nhau.

4. KẾT LUẬN

Xã Thành Công có rất nhiều tiềm năng để phát triển loại hình du lịch sinh thái nói chung và du lịch homestay nói riêng. Tuy nhiên, thời gian qua những tài nguyên ấy chưa được khai thác hợp lý và một số còn ở dạng tiềm năng. Du lịch tại xã chưa thật sự nhận được sự quan tâm, đầu tư, khai thác một cách đúng mức từ phía cơ quan quản lí nhà nước và các đơn vị kinh doanh lữ hành trong tỉnh. Nhìn chung, cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ du lịch như hệ thống các điểm du lịch, các điểm tham quan, vui chơi giải trí còn thiếu quy hoạch và khai thác; hệ thống cơ sở lưu trú du lịch qui mô còn nhỏ lẻ, và mang tính tự phát chưa đáp ứng được yêu cầu để tiến hành hoạt động kinh doanh lưu trú du lịch theo tiêu chuẩn, hệ thống giao thông đường bộ cần được quan tâm nâng cấp hơn nữa, nhất là các tuyến lộ đến các điểm du lịch, các khu vực có tiềm năng để xây dựng loại hình du lịchhomestay của xã.

Do đó, để khai thác tối đa tiềm năng du lịch của xã, đặc biệt là để xây dựng và phát triển loại hình du lịch homestay gắn với cộng đồng địa phương thì cần phải có những chính sách ưu đãi, sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền và các cơ quan chức năng để cùng nhau xây dựng và phát triển loại hình du lịch homestay tại xã nhằm góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống của người dân, đồng thời góp phần xây dựng nông thôn mới hướng tới phát triển sinh kế bền vững.

Nguyễn Thu Thùy